آنتی‌بیوتیک باقی‌مانده را چه کنیم؟
از دورهٔ قبل بسته‌ای دارو مانده و حالا علامت تازه‌ای دارید. این مقاله می‌گوید چرا نگه‌داشتن یا خوردن آن دارو راه درستی نیست، با علامت تازه چه باید کرد و باقی‌مانده را چطور دور بریزیم.
در کابینت بسته‌ای آنتی‌بیوتیک دارید که کامل مصرف نشده است. چند روز بعد گلودرد یا سوزش ادرار شروع می‌شود و اولین فکر این است که همان دارو را بخورید. نسخه که از پزشک بوده، پس چرا نه؟ این مقاله می‌گوید منابع معتبر دربارهٔ این وسوسه چه می‌گویند.
چرا دارو را برای بعد نگه نداریم؟
CDC صریح است: آنتی‌بیوتیک را برای بعد نگه ندارید. توضیحش این است که دارویی که برای بیماری دیگری بوده می‌تواند درمان درست را عقب بیندازد و عارضهٔ جدی بدهد.
دلیلش را می‌شود از نسخه فهمید. پزشک آن دارو را برای یک عفونت مشخص، در یک زمان مشخص نوشته بود. علامت تازه ممکن است عفونت دیگری باشد و حتی ممکن است باکتریایی نباشد. CDC و NHS هر دو می‌نویسند آنتی‌بیوتیک روی ویروس اثر ندارد، یعنی روی سرماخوردگی، آنفلوانزا و بیشتر سرفه‌ها. MedlinePlus هم می‌گوید خوردن آنتی‌بیوتیک وقتی لازم نیست حال را بهتر نمی‌کند و ممکن است به مقاومت دارویی برسد.
داروی دیگران را هم نخورید
CDC می‌گوید آنتی‌بیوتیکتان را با دیگران شریک نشوید. NHS هم می‌نویسد فقط آنتی‌بیوتیکی را بخورید که برای خودتان نوشته شده است و آن را از دوست یا اعضای خانواده «قرض نگیرید». این هم برای دارویی که کسی به شما پیشنهاد می‌دهد درست است و هم برای دارویی که شما به نزدیکانتان تعارف می‌کنید.
عارضه‌ها چه؟
CDC عارضه‌های رایج را این‌ها می‌شمارد: بثورات پوستی، سرگیجه، تهوع، اسهال و عفونت قارچی. عارضه‌های جدی‌تر هم هست، از جمله حساسیت شدید و اسهال ناشی از عفونت C. diff که طبق CDC می‌تواند به آسیب شدید روده بزرگ برسد. NHS در مقابل یادآوری می‌کند که اگر آنتی‌بیوتیک درست مصرف شود، بیشتر مردم مشکلی پیدا نمی‌کنند و عارضهٔ جدی نادر است. پس نگرانی بی‌جهت لازم نیست.
اگر هنگام مصرف آنتی‌بیوتیک عارضه‌ای پیدا کردید، CDC می‌گوید با پزشک تماس بگیرید.
با علامت تازه چه کنیم؟
- علامت را به پزشک بگویید. اگر علتش باکتری باشد، پزشک بعد از معاینه تصمیم می‌گیرد کشت لازم است یا نه. MedlinePlus می‌نویسد اگر نتیجه نشان بدهد عفونت باکتریایی ندارید، نباید آنتی‌بیوتیک بخورید. اگر الان دارو می‌خورید، قطع یا ادامه‌اش را از پزشک بپرسید.
- جعبهٔ دارو را با خودتان ببرید. نام و تاریخ دارو به پزشک کمک می‌کند ببیند قبلاً چه مصرف کرده‌اید. راهنمای ویزیت اول فهرست مدارک را دارد.
- برای دارو فشار نیاورید. CDC تأکید می‌کند هیچ‌وقت پزشک را برای تجویز آنتی‌بیوتیک زیر فشار نگذارید و پیشنهاد می‌کند بپرسید تا بدن با عفونت مقابله می‌کند، چه چیزی علامت‌ها را کم می‌کند.
- اگر علامت‌های همان عفونت قبلی برگشته، عفونت مقاوم و عودکننده را ببینید. برگشتن عفونت دلیل‌های مختلفی دارد و پزشک باید بررسی کند.
اگر هنوز در دورهٔ درمان هستید
CDC می‌گوید دارو را دقیقاً مطابق نسخه مصرف کنید. اگر دربارهٔ مقدار یا زمان مصرف سؤال دارید، از پزشک یا داروساز بپرسید. دارو را خودتان کم و زیاد یا قطع نکنید؛ راهنمای مصرف درست آنتی‌بیوتیک را هم ببینید.
باقی‌مانده را کجا بریزیم؟
CDC برای هر داروی منقضی یا مصرف‌نشده دو راه می‌دهد. یکی برنامه‌های بازپس‌گیری دارو که اغلب در داروخانه‌های محلی هستند. دیگری مخلوط کردن دارو با خاک، شن گربه یا تفالهٔ قهوه در کیسهٔ پلاستیکی و انداختن آن در زباله. CDC و MedlinePlus هر دو توصیه می‌کنند از داروساز بپرسید چطور باقی‌مانده را با امنیت دور بریزید. در شهر شما برنامهٔ بازپس‌گیری ممکن است نباشد؛ پرسیدن از داروساز ساده‌ترین شروع است.
مقاومت دارویی
WHO مصرف نابجا و بی‌رویهٔ آنتی‌بیوتیک را از عامل‌های اصلی مقاومت دارویی می‌داند. CDC یادآوری می‌کند مقاومت صفت میکروب است، نه بدن شما، و میکروب مقاوم می‌تواند به دیگران هم برسد. برای همین توصیهٔ نگه نداشتن و شریک نشدن فقط دربارهٔ سلامت خود شما نیست.
یادآوری
این مقاله برای آشنایی است. تصمیم دربارهٔ شروع، ادامه یا تعویض دارو با پزشک است. اگر هنگام علامت تازه گیجی، تنفس تند، رنگ‌پریدگی یا لکه‌ای که با فشار محو نمی‌شود دیدید، نشانه‌های فوری را ببینید و با ۱۱۵ تماس بگیرید.