تب طولانی و تب بعد از سفر

تب طولانی یعنی چه؟

NHS دمای ۳۸ درجه یا بیشتر را تب می‌داند و می‌گوید گاهی حتی با دماسنج کمتر از ۳۸ هم فرد تب دارد و لرز، گرمی یا سرمای غیرعادی حس می‌کند. بیشتر تب‌ها نشانهٔ عفونت‌های ساده‌اند و خودبه‌خود بهتر می‌شوند.

وقتی تب هفته‌ها ادامه پیدا می‌کند و با بررسی اولیه هم علتش روشن نمی‌شود، AAFP آن را «تب با علت نامعلوم» می‌نامد. تعریف پذیرفته‌شدهٔ این منبع، دمای ثبت‌شدهٔ ۳۸٫۳ درجه یا بیشتر در چند نوبت است. علت‌ها چهار دسته‌اند: عفونت‌ها، سرطان‌ها، بیماری‌های التهابی غیرعفونی، و گروه متفرقه که تب دارویی و لخته در ورید را هم شامل می‌شود. پس تب طولانی همیشه عفونی نیست، و بخشی از کار پزشک جدا کردن همین دسته‌هاست.

تب بعد از سفر

بعد از بازگشت از سفر، پزشک اول از همه مالاریا را رد می‌کند. CDC Yellow Book می‌نویسد مالاریا باید در هر بیمار تب‌دارِ بازگشته از منطقهٔ بومی رد شود و مالاریای نوع فالسیپاروم را فوریت پزشکی می‌داند. همان منبع می‌گوید مالاریا شایع‌ترین بیماری گرمسیریِ تب‌دار و تهدیدکنندهٔ جان در مسافران بازگشته است. نتیجهٔ آزمایش باید فوری و در حد چند ساعت آماده شود.

زمان شروع هم مهم است. NHS می‌گوید نشانه‌ها معمولاً ۷ تا ۱۸ روز بعد از گزش پیدا می‌شوند، ولی گاهی ماه‌ها و به‌ندرت سال‌ها بعد. هر دو منبع، یک سال گذشته را بازهٔ مهم می‌دانند. طبق Yellow Book بیشتر مسافران بیمار در یک ماه پس از بازگشت مراجعه می‌کنند.

مالاریا تنها علت نیست. همان منبع دنگ را شایع‌ترین علت تب در مراجعان بعد از سفر به آمریکای لاتین یا آسیا می‌داند و تب حصبه (تب روده‌ای) را از بیماری‌های مهم مرتبط با سفر می‌شمارد. تب بیش از دو هفته هم فهرست دیگری دارد که بروسلوز و سل در آن هستند، و پزشک این فهرست را با سابقهٔ شما می‌سنجد. Yellow Book می‌نویسد در دست‌کم یک‌چهارم مسافران بازگشته علت تب مشخص نمی‌شود.

چه کسی باید دیده شود؟

• تبی که با درمان خانگی بهتر نمی‌شود یا بدتر می‌شود (NHS).
• تب با علت نامعلوم که هفته‌ها ادامه دارد، یا بدون دلیل می‌آید و می‌رود.
• هر کس در یک سال اخیر به منطقهٔ مالاریا (مثلاً جنوب شرق ایران، افغانستان، پاکستان، هند یا آفریقا) رفته و حالا تب، لرز یا حس گرما و سرما دارد. در این حالت منتظر نوبت عادی نمانید؛ همان روز به اورژانس بیمارستان یا مرکز درمانی بروید و بگویید آزمایش مالاریا لازم دارید.
• تب همراه با کاهش وزن، تعریق شبانه، یا سرفهٔ بیش از سه هفته (نشانه‌های NHS برای سل).
• تب در کسی که داروی سرکوب‌کنندهٔ دفاع می‌خورد، پیوند عضو دارد یا HIV دارد.

چگونه بررسی می‌شود؟

AAFP برای شرح حال این موارد را می‌شمارد: سفر، شغل، محل زندگی، داروهای اخیر، تماس با حیوان یا بیمار، و مصرف دخانیات و الکل. Yellow Book برای مسافر جزئیات بیشتری می‌خواهد: مقصدها و تاریخ‌ها، محل اقامت، نوشیدنی‌ها و غذاها، گزش حشره یا حیوان، شنا در آب شیرین، واکسن‌ها و داروی پیشگیری مالاریا. پیش از ویزیت، دفتر ثبت تب و فهرست مدارک ویزیت اول را آماده کنید.

آزمایش‌های اولیه در AAFP عبارت‌اند از شمارش سلول‌های خون، آزمایش و کشت ادرار، سه نوبت کشت خون، عکس قفسه سینه، شاخص‌های التهاب، آزمایش‌های سرولوژی و سل. بسته به یافته‌ها، سونوگرافی، سی‌تی یا اکوکاردیوگرافی هم می‌آید. برای مالاریا، Yellow Book آزمایش خون با میکروسکوپ را توصیه می‌کند و اگر نتیجه منفی ولی شک باقی بود، تکرار آن دو یا سه بار در ۲۴ تا ۴۸ ساعت را لازم می‌داند. نمونه‌گیری درست در راهنمای نمونه و کشت آمده است.

درمان در کل چگونه است؟

درمان تابع علت است، و برای همین تا علت روشن نشده، پزشک معمولاً عجله‌ای برای آنتی‌بیوتیک ندارد. AAFP می‌گوید آنتی‌بیوتیک حدسی برای تب با علت نامعلوم ثابت‌شده نیست و فقط برای بیمار با شمار گلبول سفید بسیار پایین، کم‌دفاع یا بدحال کنار گذاشته می‌شود. Yellow Book هم می‌گوید درمان تجربی برای مالاریا جز در موارد نادر توصیه نمی‌شود.

مالاریا با داروهای ضدمالاریا درمان می‌شود. CDC می‌نویسد نوع دارو و مدت آن به نوع مالاریا، محل ابتلا، شدت بیماری، سن و بارداری بستگی دارد و شروع زودهنگام درمان اغلب جلوی بیماری شدید و مرگ را می‌گیرد. NHS هم می‌گوید بعضی بیماران باید بستری شوند. بیماری‌های بومی مثل بروسلوز و سل در صفحهٔ بیماری‌های بومی آمده‌اند.

خودتان چه می‌توانید بکنید؟

• NHS توصیه می‌کند استراحت کنید، مایع کافی بخورید و تا نرمال شدن دما در خانه بمانید. هدف، ادرار روشن و کم‌رنگ است. در خانه ماندن یعنی سر کار نروید و در جمع نباشید، نه اینکه دیدن پزشک را عقب بیندازید.
• دمای خود را همراه با ساعت و داروهایی که خورده‌اید یادداشت کنید.
• از آنتی‌بیوتیک باقی‌مانده یا داروی دیگران استفاده نکنید. این کار علت را پنهان می‌کند و جواب کشت را ممکن است تغییر دهد.
• همهٔ داروها، از جمله گیاهی و بدون نسخه، را به پزشک بگویید. تب دارویی یکی از علت‌های شناخته‌شده است.
• اگر با دیگران سفر کرده‌اید و مالاریا محتمل است، NHS می‌گوید به همسفران هم خبر بدهید که بررسی شوند.

کی فوری اقدام کنید؟

در گروه «۱۱۵ همین حالا»: گیجی، تنفس تند، سفتی گردن با سردرد شدید، لکه‌ای که با فشار محو نمی‌شود، کبودی یا رنگ‌پریدگی، تشنج، یا حالی که مثل سپسیس بدتر می‌شود. فهرست کامل در نشانه‌های فوری آمده است.

در گروه «همان روز»: تب یا لرز بعد از سفر به منطقهٔ مالاریا در یک سال گذشته. NHS می‌گوید اگر هنوز در سفر هستید، صبر نکنید تا به خانه برسید. به پزشک یا مرکز درمانی بگویید کجا بوده‌اید. تب در فرد کم‌دفاع منتظر فردا نمی‌ماند: همان موقع با پزشک معالج تماس بگیرید و اگر به او دسترسی نداشتید به اورژانس بیمارستان بروید.

این صفحه برای آشنایی است و جای معاینه را نمی‌گیرد.